© WWW.CILTUZMANI.COM    Copyright © 2007 [ciltuzmani.com]. All rights reserved
Made by Babur
Cilt Uzmanı Uzm. Dr. Babür Süer Dermatoloji & Estetik Dermatoloji Uzmanından en tarafsız kaynak.

Egzema

Genel bir kanı olarak başlı başına ayrı bir hastalık olarak bilinse de aslında tek bir hastalık  değildir. Doktorlar tarafından cildimizde, enfeksiyon, alerji, irritan maddelerin ve başka cilt  hastalıklarının  oluşturduğu  hafif veya ağır çeşitli seviyelerde  olabilen bir  döküntüyü tarif etmek amacı ile kullanılır. Her beş çocuktan ve her on iki erişkinden  birinde egzema vardır. American kökenli kaynaklarda  dermatit olarak da adlandırılabilir. Kaşıntı, kızarıklık, kırışıklık,  kalınlaşma, ağrılı yaralar, şişme, kabuklanma, su toplama, pullanma gibi çok değişik cilt  tabloları ile karşımıza çıkabilir. Atopik Dermatit,  Kontakt Dermatit ,  Seboreik Dermatit , Dishidrotik Egzema sitemizde değişik bölümlerde incelenmiştir. Egzemanın çok fazla sebebi olabilirse de burada daha çok  sık görülen iki sebebine  değinmek istiyoruz.  Kontakt Dermatit ve Atopik Dermatit.

Kontakt dermatit

Kontakt dermatit alerjik maddenin cilde teması ile ortaya çıkabilir.(alerjik kontakt  dermatit) veya deri yüzeyine bir travma uygulandığında oluşur. (irritant kontakt  dermatit. Tüm kontakt dermatit olgularının ortalama  %70’ini oluşturur). Deri bir  maddeyle  çok sayıda temas sonrası veya yalnızca tek temas ile alerjik hale gelebilir.  (Mesela zehirli sarmaşık insanların çoğunda  tek temas sonrası reaksiyon oluşturur.)  En sık  alerjik kontakt dermatit nedenleri  Antiseptik ajanlar, bitkiler (zehirli sarmaşık), lokal  uygulanan ilaçlar, güneşten koruyucular ve  parfümlerdir kozmetikler, lastik, nikel, ve diğer  metallerdir. Deriyi irrite eden  maddeler ise deterjanlar,  sabunlar, temizleyiciler, alkaliler, asitler, organik çözücüler (beyaz ispirto, dizel yağı,  fuel oil, gaz, tiner, benzen, aseton), okside edici ajanlar (benzoil peroksit, sodyum  hipoklorit), bitkiler (turunçgillerin kabuğu, sarımsak, baharatlar, soğan), fiziksel ve  mekanik faktörler (sıcak, soğuk, rüzgar, nem, güneş ışığı), flasterler ve topikal  ilaçlardır (katran, antralin, potasyum permanganat, jansiyon moru). Bu maddeler deri  yüzeyindeki yağlı koruyucu tabakayı yok ederek irritant kontakt dermatite sebep  olurlar. Bu durum, restoranlarda çalışanlarda, kimyasal maddeler ile çalışanlarda çok  sık görülür.

Kontakt dermatitin bulguları nelerdir?

Alerjik kontakt dermatit: • Kızarıklık  • Sızıntılı kabarcık şeklinde su toplama (Sızan sıvı başkalarına yada vücudun diğer  yerlerine bulaşıcı değidir.)  • Şiddetli olabilen kaşıntı  • Gözlerde, yüzde ve genital bölgede şişme,(şiddetli vakalarda)  İrritan kontakt dermatit • Hafif şişme  • Deride sertleşme  • Kuru, çatlayan deri  • Su kabarcıkları  • Ağrılı yaralar 

Kontakt dermatit olduğum nasıl anlaşılır?

Deri döküntünüz varsa dermatoloğunuzu ziyaret edin. Eğer kontakt dermatitten  şüphelenirse, size patch test uygulayacaktır. Bu testte, doktor sırt derinize, reaksiyon  olup olmadığını görmek için ufak kimyasal madde örnekleri yapıştıracaktır. İrritant kontakt dermatit için test mevcut değildir. Doktorunuza irrite edebilecek  sürekli temas halinde olduğunuz maddeleri ya da kimyasalları söylemeniz faydalı  olabilir. Şüpheli maddelerden uzak kaldığınızda döküntülerin düzeliyor olması da  tanıda değerlidir.

Kontakt dermatit nasıl tedavi edilir?

Aslında tedavi şekli dermatit tipine bağlı olarak değişir. Genel olarak tedavide  doktorunuzun vereceği ilaçlar:  • Kortizonlu kremler (Ağır durumlarda bu ilaçlar ağızdan da verilebilir)  • Antihistaminik ilaçlar (kaşıntıyı azaltan ilaçlar)  • Nemlendirici kremler ve losyonlardır

Kontakt dermatitden nasıl korunurum?

Alerjik kontakt dermatit için: Alerjenler  savunma sistemi vasıtası ile aşırı duyarlılık reaksiyonu yapabilen  maddelerdir.  Sıklıkla, protein veya protein yapısında maddelerdir. Kontakt alerjik dermatit hücre aracılı aşırı duyarlılık (Tip IV alerji) olarak da bilinen özel  edinilmiş aşırı duyarlılık reaksiyonudur. Alerjik madde ile tekrarlayan bir karşılaşma  sonrası kişi duyarlı hale gelir. Bu nedenle alerji gelişmeden yıllarca o madde ile  karşılaşmış olabilir. Bundan sorumlu olan belli başlı bazı alerjenler saptanmıştır. En  sık görülen kontakt allerjenler nikel ve koku karışımı olan fragrance mix'dir (cinnamic  alcohol, cinnamic aldehyde, eugenol, alpha-amylcinnamic aldehyde, isoeugenol,  geraniol, hydroxycitronellal, oak moss )  • Deri döküntüsü yapan maddeden uzak durmak.  • Alerjik madde ile karşılaşan bölgeyi yıkamak • Genel alerji yapan bitkileri tanımak İrritant kontakt dermatit için ise: Konsantre asitler, konsantre alkali maddeler, güçlü çözücüler tek karşılaşmada bile  etkili  güçlü irritanlardır. Bunun dışında su, sabun, deterjan, petrol ürünleri, zayıf  çözücüler gibi daha ılımlı irritanlarla tekrarlayan karşılamalar irritasyon yaratabilir. Kozmetiklerdeki birçok madde de irritasyona sebep olabilir. Cilt temizleme ürünlerindeki deterjanlar ciltte kuruma ve kabuklanma yapabilir. Bazı nemlendiriciler, güneşlenme keremleri ve parfümler de batma ve kaşıntıya  neden olabilir. Propilen glikol ve butilen glikol özellikle batma hissine neden olan  maddelerdir. Cilt ürünlerinde diğer potansiyel irritasyon yapan içerikler formaldehid,  sodyum lauril sulfat, üre,  Peru balsamı ve sinamik asit türevleridir. • Suyla yapılan işlerde plastik eldiven altına pamuk eldivenler giyilebilir.  • Hem işten önce, hem de sonra yağlı kremlerle cilt korunabilir. Yine her el  yıkaması sonrası bu kremler kullanılmalıdır. • Cildinizi tahriş edebilecek maddelerden uzaklaşmaya çalışmalısınız.  • Yumuşak, nötr PH sabunlar kullanmalısınız. • Cildinizi tahriş edecek tikler ve alışkanlıklarınızı değiştirmelisiniz.

Atopik Dermatit

Atopik deyimi  alerjik yatkınlığı  tanımlamaktadır. Atopik dermatit genetik  olarak çocuklara geçebilen cildin kuru ve  kaşıntılı olduğu özellikle katlantı yerlerinde sık  olan alerjik bir cilt hastalığıdır. Bulaşıcı  değildir. Yaşamın her döneminde ortaya  çıkabilir, fakat genellikle çocukluk ve bebeklik  döneminde ortaya çıkar ve erken erişkinlik  dönemine kadar azalmayabilir.  Atopik dermatitli bebeklerin yarıdan fazlasında iki yaş civarında ortaya çıkar,  alevlenmeler hayat boyunca devam edebilir. Ailede alerji hikayesi olanlarda  oldukça sıktır. Bu kişilerde astma ve saman nezlesi de sık görülür. Yiyecek alerjisi  olanlarda alevlenmeye sebep olabilir, çocuğu şüpheli yiyecekten  uzaklaştırmak  (yumurta, süt, balık, tahıl, ve yerfıstığı) problemi tam olarak çözmez. Eğer  yiyeceğin durumu kötüleştirdiğini düşünüyorsanız lütfen doktorunuza danışın.  Atopik dermatitde deri daha kuru ve hassastır. Bu nedenle irritan maddelere,  kaşımaya ve  sert giysilere bağlı bağlı oluşan irritan kontakt dermatit sıklığı da  artar. Kaşımak ayrıca tedavi gerektirecek enfeksiyonlara sebep olabilir. Eğer  besinler veya havadan alınan alerjik maddelerden şüphelenilirse, hastalar RAST  veya prick testi ile değerlendirilmelidir.

Atopik Dermatit Belirtileri

Atopik Dermatitin tanısal özellikleri  Asıl Bulgular Kaşıntı Kronik veya tekrarlayan dermatit Kişisel veya ailesel hikayesi  Döküntülerin tipik dağılım ve morfoloji:  Bebekte ve ufak çocuklarda eklemlerin dış yüzeyinde  Daha büyük çocukta ve yetişkinde eklem dış yüzeyinde  likenifikasyon (kalınlaşma kabalaşma) Minor bulgular Gözler Katarakt (anterior subkapsüler)  Keratokonus  Gözaltı kıvrımlar etkilenmiştir.   Yüzde soluklaşma Avuç içi çizgilerinde artış Deride kuruluk Beyaz lekeler Beyaz  dermatografizm (cilt künt bir şekilde  çizilirse beyazlık oluşması) Deride kabuklanma Keratosis pilaris (kıl köklerinin belirginleşmesi) El ve ayaklarda özgün olmayan bir dermatit  Göğüs ucu egzeması  Pozitif tip 1 duyarlılık deri testi  Deri enfeksiyonlarına yatkınlık  Yüksek kan IgE düzeyi  Yiyecek intoleransı Bozulmuş hücre savunma sistemi  Eritroderma (kızarık cilt) Erken yaşlanma Bebeklerde ve küçük çocuklarda Atopik dermatit genellikle yüzü, dirsekleri veya dizleri tutar ancak vücudun diğer  alanlarına yayılabilir. Kırmızı, çok kaşıntılı yama şeklinde kuru deri lezyonları vardır,  özellikle yaz dönemlerinde bunların geçtiği bölgeler beyaz alanlar şeklinde görülür.  Sıklıkla mantar hastalığı ile karıştırılır. Özellikle 2-6 aylarda yanaklarda döküntü  başlar. Döküntüler kaşınırsa sulanır ve kötüleşir.  Ergenlik ve erken erişkinlikde Atopik dermatit genellikle elleri, boynu, dirseklerin iç yüzeyini, dizlerin arkasını ve  ayak bileğini tutar. Kuru, kabuklu, kahverengi-gri deri döküntüsü Deride incelmeler  ve kronik olgularda deride kalınlaşma olabilir. Deri kaşımayla kabuklanabilir ve  kanayabilir. Kaşıntı nedeniyle özellikle uyku düzeninin bozulması hastaların okul ve  iş hayatlarında konsantrasyon sorunlarına yol açabilir. 

Atopik dermatit tedavisi

Tedaviler kaşıntı ve kuru deri semptomlarının ortadan kalkmasında her ne kadar  oldukça etkiliyse de , atopik dermatit tamamen tedavi edilemeyen kronik bir  durumdur. Doktorunuz bazı losyonlar ve ağızdan alınan ilaçlar verebilir. Bunlar  arasında kortikosteroid kremler ve antihistaminikler olabilir. Çok şiddetli vakalarda  kapalı pansumanlar yada Ultraviyole tedavilerine gerek görülebilir. Tedaviye  doktorunuzun verdiği şekilde devam etmelisiniz.  Deriyi kurutabilecek uzun, sıcak banyolardan kaçınılmalıdır. Ilık suyla ve banyo  süngeri kullanılarak yıkanılmalıdır.  Banyo hemen sonrasında cilt hala nemli iken yağlı losyonlar kullanılmalıdır.  Bu  sayede nem cilde hapsolur. Oda ısısı sabit tutulmaya çalışılmalıdır. Isıdaki ve nemdeki değişiklikler deriyi  kurutabilir. Pamuklu giysiler tercih edilmelidir. Yün, ipek ve polyester gibi sentetik kumaşlar   deriyi tahriş edebilir.  Yumuşak çamaşır sabunları kullanılmalı ve iyice durulandığından emin  olunmalıdır.  Cildin enfeksiyonlar yönünden izlenmesi şüpheli bir durumda doktorunuza  danışılması gerekir. Döküntüler koparılmamalı ya da kaşınmamalıdır. Çocukların tırnakları kısa  kesilmelidir.  Nemlendiriciler sık kullanılmalıdır. Atopik dermatitli bebeklerde, düzenli  nemlendirici kullanımı(örneğin bez değiştirme sonrası) çok önemlidir.  Atopik dermatitin alevlenmesine neden olan nedenler biliniyorsa (hayvan tüyü, ev  tozu akarı, belirli gıdalar gibi) bunlarla temastan kaçınılmalıdır Diğer önemli egzema nedenlerinden bahsetmek gerekirse

Seboreik Dermatit

Genellikle 20-40 yaş arası yetişkinleri etkiler. Yazın azalan kış aylarında artan bu cilt  sorunu sıklıkla saçlı deride kepeklenme şeklinde başlar, fakat yüze alın saç  çizgisine, kaşlara, kulaklara, burun kenarlarına ve göğüse yayılabilir. Deri kızarır,  inflamasyon ve ardından pullanma gelişir. Tam olarak nedeni bilinmese de mantar  enfeksiyonlarının  gelişmesinde etkisi olabileceği düşünülmektedir. Tedavisinde  kabukların erimesi sağlayan  bazı ilaçlar (salisilik asit kömür katranı)  kortikosteroidler, mantar ilaçları, immunmodulatorler, lityum ve çinko  pomatlar,  retinoidler, UV-B tedavisi, metranidazol gibi ilaçlar doktor kontrolünde  kullanılmaktadır. Bunlar dışında D vitamini içeren kremler, tea tree oil, aloe vera gibi  ilaçlar da tedavide etkin bulunmuştur. Ancak bu tedavilerin tümü özellikle kış  aylarında ortaya çıkan alevlenmeleri ortadan kaldırsa da şu an için hastalığı  tamamen ortadan kaldıracak bir tedavi mevcut değildir. Seboreik egzema bir yaşının altındaki bebekleri de etkileyebilir, tam olarak nedeni  bilinmiyor. Genellikle saçlı deriden başlar ve hızla yayılır. Bu tip bir egzema kötü  görünse de ağrılı ve kaşıntılı olmadığı için bebek kendini huzursuz ve kötü  hissetmez. Normalde bu tip bir egzema bir kaç ay içinde kaybolur, nemlendirici  kremler ve banyo yağları düzelmesine yardımcı olabilir.

Variköz Dermatit

Variköz egzema orta  ve ileri yaşlarda bacaklarda ve ayakta dolaşım bozukluğuna  bağlı olarak gelişir. Genellikle ayak bileği çevresindeki deri etkilenmiştir., koyu renk  beneklenmeler, kaşıntı  ve şişme görülebilir. Tedavide nemlendiriciler ve steroid  kremler kullanılır. Tedavi edilmezse deride çatlamalar ve yaralar gelişecektir. 

Diskoid Egzema

Genellikle erişkinlerde madeni para büyüklüğünde  vücutta ve gövdede aniden  ortaya çıkan kızarma ve kabuklanmalardır. Kaşıntı ve sulanma ortaya gelişebilir.  Çoğunlukla yumuşatıcı kremler yeterli olsa da, bazen steroid kremler gerekebilir.

Dishidrotik Egzema

 El egzeması, Pompholyx, Veziküler egzema, Veziküler palmoplantar egzema  isimleri de verilmektedir. Genellikle elleri etkileyen bir egzema türüdür ancak bazen  ayaklarda da görülebilir. Hastalığın kesin nedeni bilinmemektedir. Bazı araştırmalar  anormal terlemenin hastalığın nedeni olabileceğini düşünmektedir. Belirtileri : Avuç içinde ayak tabanında parmakların kenarında küçük derin su  toplamaları oluşur. Yoğun kaşınma ve yanma vardır. Deri kızarık ve sıcaktır. Deride  soyulma ve çatlamalar vardır. Etkilenmiş bölgelerde aşırı terleme vardır. Deri  iltihaplanabilir, su toplamlarından sızma ve kabuklanma olabilir. Parmaklar arası  deri yumuşamış ve süngersi olabilir. Uzun süren hastalık durumunda tırnak  değişiklikleri de olabilir. Tırnaklarda oyuk ve çukurcuklar oluşabilir. Tırnaklarda  kalınlaşma ve renk değişikliği olabilir. Aşırı soyulma ve çatlamalar olabilir. Şikâyetler  hafif ya da çok şiddetli olabilir. Akut dönemde ellerde su toplama kaşıntı ve yanma  görülür. Kronik evrede soyulma, kabuklanma ve çatlama daha da artar. Bazen  kronik evreye geçiş olmaz.  Stafilokok bakteri enfeksiyonu gelişirse iltihaplanma da   görülebilir.  Kimlerde görülür:  Sıklıkla 20-40 yaşları arasında görülmekle birlikte daha erken  veya geç yaşta görülebilir. Çocuklarda nadirdir ancak atopik dermatiti olan  çocuklarda görülebilir. Kadınlarda erkeklere oranla daha sık görülür. Nedenleri: Bilinmiyor araştırmacılar başka hastalığı olan kişilerde kişinin verdiği bir  reaksiyon ve hava sıcaklığı gibi vücutdışı nedenler olabileceğini söylemektedir.  Araştırmacılar sanılanın aksine aşırı terlemenin dishidrotik egzema nedeni  olmadığını söylemektedirler. Su kabarcıkları ağzı tıkalı terbezleri değildir. Nikel  alerjisinin bu hastalığa neden olduğu da ileri sürülmektedir. Risk Faktörleri: Araştırmacılar hastalığın oluşmasını veya alevlenmesini arttıran  birçok faktör saptamıştır. Stres. Muhtemelen en sık görülen risk faktörüdür. Birçok  hasta hastalık öncesi stresli bir dönem tarif etmiştir. Sıcak ve nemli hava hastalığı  alevlendirir. Hava koşulları en önemli tetikleyici faktördür. Bazen sıcak hava bazen  nem bazen soğuk havanın tetikleyebildiği görülmüştür. Önceden mevcut bir alerjik  hastalık, temas dermatiti, enfeksiyon hastalığın gelişme riskini arttıracaktır.  Dishidrotik hastaların üçte birinde ayaktaki mantarın tedavisi sonrası hastalığın  gerilediği saptanmıştır. Metal implantlar, örneğin kalça protezi hastalığın nedeni  olabilir çünkü metal alerjisi ile dishidrotik egzama arasında direkt bir bağlantı  vardır. Aspirin, oral kontraseptifler, ve sigara riski arttıran faktörlerdir. Süre: Bazı hastalarda 2-3 hafta devam ettikten sonra kendiliğinden iyileşirken  diğerlerinde bir aylık veya bir yıllık aralarla devam edebilir.  Nasıl Tanı Konur?  Tıbbi hikaye ve muayene sonrası eğer iltihaplanmış bölge varsa  buradan örnek alır. Hasta alerjik ise patch (yama) test yapılabilir. Başka hastalıklar  için kan testi istenebilir. Tedavi:  Tedavi etmek güç olabilir. Bazı hastalar hastalığın tedaviye yanıtsız  olduğuna inanır. Topikal kortikosteroidler ve soğuk kompresler kullanılır. Büyük su  toplamaları boşaltılarak ağrı azaltılabilir. Enfeksiyon kontrolü için antibiyotikler  kullanılabilir. Harici ilaçlar, örneğin pramoxine, kaşıntı ve ağrıyı azaltabilir. Ciddi  hastalar tedaviye dirençli olabilir. Yatan hastalarda kortikosteroid ve bağışıklığı  baskılayıcı bazı ilaçlar kullanılabilir. PUVA tedavisi kronik bazı hastalarda faydalı  olabilir. Harici calcineurin inhibitörleri ( pimecrolimus ve tacrolimus), tedavide  kullanılabilir. Botulinum toxin tip A'nın nasıl etkili olduğu bilinmese de faydalı  olduğu saptanmıştır,  Yaşam stili değişiklikleri: Stresin azaltılması tedavide çok işe yarar. Alerjik  maddelerden uzak durmak işe yarayacaktır. Aşırı terlemeden ve derinin  kurumasından kaçınmak gereklidir. Cildin kronik travmalarından da uzak durmak  gerekir. Mümkünse pamuklu eldiven ve çorap kullanmalıdır.
© WWW.CILTUZMANI.COM  Copyright © 2007 [ciltuzmani.com]. All rights reserved
Cilt Uzmanı Uzm.Dr. Babür Süer
Dermatoloji & Kozmetoloji Uzmanından en tarafsız kaynak.

Egzema

Genel bir kanı olarak başlı başına ayrı bir hastalık olarak bilinse de aslında tek bir hastalık  değildir. Doktorlar tarafından cildimizde, enfeksiyon, alerji, irritan maddelerin ve başka cilt  hastalıklarının  oluşturduğu  hafif veya ağır çeşitli seviyelerde  olabilen bir  döküntüyü tarif etmek amacı ile kullanılır. Her beş çocuktan ve her on iki erişkinden  birinde egzema vardır. American kökenli kaynaklarda  dermatit olarak da adlandırılabilir. Kaşıntı, kızarıklık, kırışıklık,  kalınlaşma, ağrılı yaralar, şişme, kabuklanma, su toplama, pullanma gibi çok değişik cilt  tabloları ile karşımıza çıkabilir. Atopik Dermatit,  Kontakt Dermatit ,  Seboreik Dermatit , Dishidrotik Egzema sitemizde değişik bölümlerde incelenmiştir. Egzemanın çok fazla sebebi olabilirse de burada daha çok  sık görülen iki sebebine  değinmek istiyoruz.  Kontakt Dermatit ve Atopik Dermatit.

Kontakt

dermatit

Kontakt dermatit alerjik maddenin cilde teması ile ortaya çıkabilir.(alerjik kontakt  dermatit) veya deri yüzeyine bir travma uygulandığında oluşur. (irritant kontakt  dermatit. Tüm kontakt dermatit olgularının ortalama  %70’ini oluşturur). Deri bir  maddeyle  çok sayıda temas sonrası veya yalnızca tek temas ile alerjik hale gelebilir.  (Mesela zehirli sarmaşık insanların çoğunda  tek temas sonrası reaksiyon oluşturur.)  En sık  alerjik kontakt dermatit nedenleri  Antiseptik ajanlar, bitkiler (zehirli sarmaşık), lokal  uygulanan ilaçlar, güneşten koruyucular ve  parfümlerdir kozmetikler, lastik, nikel, ve diğer  metallerdir. Deriyi irrite eden  maddeler ise deterjanlar,  sabunlar, temizleyiciler, alkaliler, asitler, organik çözücüler (beyaz ispirto, dizel yağı,  fuel oil, gaz, tiner, benzen, aseton), okside edici ajanlar (benzoil peroksit, sodyum  hipoklorit), bitkiler (turunçgillerin kabuğu, sarımsak, baharatlar, soğan), fiziksel ve  mekanik faktörler (sıcak, soğuk, rüzgar, nem, güneş ışığı), flasterler ve topikal  ilaçlardır (katran, antralin, potasyum permanganat, jansiyon moru). Bu maddeler deri  yüzeyindeki yağlı koruyucu tabakayı yok ederek irritant kontakt dermatite sebep  olurlar. Bu durum, restoranlarda çalışanlarda, kimyasal maddeler ile çalışanlarda çok  sık görülür.

Kontakt dermatitin bulguları nelerdir?

Alerjik kontakt dermatit: • Kızarıklık  • Sızıntılı kabarcık şeklinde su toplama (Sızan sıvı başkalarına yada vücudun diğer  yerlerine bulaşıcı değidir.)  • Şiddetli olabilen kaşıntı  • Gözlerde, yüzde ve genital bölgede şişme,(şiddetli vakalarda)  İrritan kontakt dermatit • Hafif şişme  • Deride sertleşme  • Kuru, çatlayan deri  • Su kabarcıkları  • Ağrılı yaralar 

Kontakt dermatit olduğum nasıl anlaşılır?

Deri döküntünüz varsa dermatoloğunuzu ziyaret edin. Eğer kontakt dermatitten  şüphelenirse, size patch test uygulayacaktır. Bu testte, doktor sırt derinize, reaksiyon  olup olmadığını görmek için ufak kimyasal madde örnekleri yapıştıracaktır. İrritant kontakt dermatit için test mevcut değildir. Doktorunuza irrite edebilecek  sürekli temas halinde olduğunuz maddeleri ya da kimyasalları söylemeniz faydalı  olabilir. Şüpheli maddelerden uzak kaldığınızda döküntülerin düzeliyor olması da  tanıda değerlidir.

Kontakt dermatit nasıl tedavi edilir?

Aslında tedavi şekli dermatit tipine bağlı olarak değişir. Genel olarak tedavide  doktorunuzun vereceği ilaçlar:  • Kortizonlu kremler (Ağır durumlarda bu ilaçlar ağızdan da verilebilir)  • Antihistaminik ilaçlar (kaşıntıyı azaltan ilaçlar)  • Nemlendirici kremler ve losyonlardır

Kontakt dermatitden nasıl korunurum?

Alerjik kontakt dermatit için: Alerjenler  savunma sistemi vasıtası ile aşırı duyarlılık reaksiyonu yapabilen  maddelerdir.  Sıklıkla, protein veya protein yapısında maddelerdir. Kontakt alerjik dermatit hücre aracılı aşırı duyarlılık (Tip IV alerji) olarak da bilinen özel  edinilmiş aşırı duyarlılık reaksiyonudur. Alerjik madde ile tekrarlayan bir karşılaşma  sonrası kişi duyarlı hale gelir. Bu nedenle alerji gelişmeden yıllarca o madde ile  karşılaşmış olabilir. Bundan sorumlu olan belli başlı bazı alerjenler saptanmıştır. En  sık görülen kontakt allerjenler nikel ve koku karışımı olan fragrance mix'dir (cinnamic  alcohol, cinnamic aldehyde, eugenol, alpha- amylcinnamic aldehyde, isoeugenol,  geraniol, hydroxycitronellal, oak moss )  • Deri döküntüsü yapan maddeden uzak durmak.  • Alerjik madde ile karşılaşan bölgeyi yıkamak • Genel alerji yapan bitkileri tanımak İrritant kontakt dermatit için ise: Konsantre asitler, konsantre alkali maddeler, güçlü çözücüler tek karşılaşmada bile  etkili  güçlü irritanlardır. Bunun dışında su, sabun, deterjan, petrol ürünleri, zayıf  çözücüler gibi daha ılımlı irritanlarla tekrarlayan karşılamalar irritasyon yaratabilir. Kozmetiklerdeki birçok madde de irritasyona sebep olabilir. Cilt temizleme ürünlerindeki deterjanlar ciltte kuruma ve kabuklanma yapabilir. Bazı nemlendiriciler, güneşlenme keremleri ve parfümler de batma ve kaşıntıya  neden olabilir. Propilen glikol ve butilen glikol özellikle batma hissine neden olan  maddelerdir. Cilt ürünlerinde diğer potansiyel irritasyon yapan içerikler formaldehid,  sodyum lauril sulfat, üre,  Peru balsamı ve sinamik asit türevleridir. • Suyla yapılan işlerde plastik eldiven altına pamuk eldivenler giyilebilir.  • Hem işten önce, hem de sonra yağlı kremlerle cilt korunabilir. Yine her el  yıkaması sonrası bu kremler kullanılmalıdır. • Cildinizi tahriş edebilecek maddelerden uzaklaşmaya çalışmalısınız.  • Yumuşak, nötr PH sabunlar kullanmalısınız. • Cildinizi tahriş edecek tikler ve alışkanlıklarınızı değiştirmelisiniz.

Atopik Dermatit

Atopik deyimi  alerjik yatkınlığı  tanımlamaktadır. Atopik dermatit genetik  olarak çocuklara geçebilen cildin kuru ve  kaşıntılı olduğu özellikle katlantı yerlerinde sık  olan alerjik bir cilt hastalığıdır. Bulaşıcı  değildir. Yaşamın her döneminde ortaya  çıkabilir, fakat genellikle çocukluk ve bebeklik  döneminde ortaya çıkar ve erken erişkinlik  dönemine kadar azalmayabilir.  Atopik dermatitli bebeklerin yarıdan fazlasında iki yaş civarında ortaya çıkar,  alevlenmeler hayat boyunca devam edebilir. Ailede alerji hikayesi olanlarda  oldukça sıktır. Bu kişilerde astma ve saman nezlesi de sık görülür. Yiyecek alerjisi  olanlarda alevlenmeye sebep olabilir, çocuğu şüpheli yiyecekten  uzaklaştırmak  (yumurta, süt, balık, tahıl, ve yerfıstığı) problemi tam olarak çözmez. Eğer  yiyeceğin durumu kötüleştirdiğini düşünüyorsanız lütfen doktorunuza danışın.  Atopik dermatitde deri daha kuru ve hassastır. Bu nedenle irritan maddelere,  kaşımaya ve  sert giysilere bağlı bağlı oluşan irritan kontakt dermatit sıklığı da  artar. Kaşımak ayrıca tedavi gerektirecek enfeksiyonlara sebep olabilir. Eğer  besinler veya havadan alınan alerjik maddelerden şüphelenilirse, hastalar RAST  veya prick testi ile değerlendirilmelidir.

Atopik Dermatit Belirtileri

Atopik Dermatitin tanısal özellikleri  Asıl Bulgular Kaşıntı Kronik veya tekrarlayan dermatit Kişisel veya ailesel hikayesi  Döküntülerin tipik dağılım ve morfoloji:  Bebekte ve ufak çocuklarda eklemlerin dış yüzeyinde  Daha büyük çocukta ve yetişkinde eklem dış yüzeyinde  likenifikasyon (kalınlaşma kabalaşma) Minor bulgular Gözler Katarakt (anterior subkapsüler)  Keratokonus  Gözaltı kıvrımlar etkilenmiştir.   Yüzde soluklaşma Avuç içi çizgilerinde artış Deride kuruluk Beyaz lekeler Beyaz  dermatografizm (cilt künt bir şekilde  çizilirse beyazlık oluşması) Deride kabuklanma Keratosis pilaris (kıl köklerinin belirginleşmesi) El ve ayaklarda özgün olmayan bir dermatit  Göğüs ucu egzeması  Pozitif tip 1 duyarlılık deri testi  Deri enfeksiyonlarına yatkınlık  Yüksek kan IgE düzeyi  Yiyecek intoleransı Bozulmuş hücre savunma sistemi  Eritroderma (kızarık cilt) Erken yaşlanma Bebeklerde ve küçük çocuklarda Atopik dermatit genellikle yüzü, dirsekleri veya dizleri tutar ancak vücudun diğer  alanlarına yayılabilir. Kırmızı, çok kaşıntılı yama şeklinde kuru deri lezyonları vardır,  özellikle yaz dönemlerinde bunların geçtiği bölgeler beyaz alanlar şeklinde görülür.  Sıklıkla mantar hastalığı ile karıştırılır. Özellikle 2-6 aylarda yanaklarda döküntü  başlar. Döküntüler kaşınırsa sulanır ve kötüleşir.  Ergenlik ve erken erişkinlikde Atopik dermatit genellikle elleri, boynu, dirseklerin iç yüzeyini, dizlerin arkasını ve  ayak bileğini tutar. Kuru, kabuklu, kahverengi-gri deri döküntüsü Deride incelmeler  ve kronik olgularda deride kalınlaşma olabilir. Deri kaşımayla kabuklanabilir ve  kanayabilir. Kaşıntı nedeniyle özellikle uyku düzeninin bozulması hastaların okul ve  iş hayatlarında konsantrasyon sorunlarına yol açabilir. 

Atopik dermatit tedavisi

Tedaviler kaşıntı ve kuru deri semptomlarının ortadan kalkmasında her ne kadar  oldukça etkiliyse de , atopik dermatit tamamen tedavi edilemeyen kronik bir  durumdur. Doktorunuz bazı losyonlar ve ağızdan alınan ilaçlar verebilir. Bunlar  arasında kortikosteroid kremler ve antihistaminikler olabilir. Çok şiddetli vakalarda  kapalı pansumanlar yada Ultraviyole tedavilerine gerek görülebilir. Tedaviye  doktorunuzun verdiği şekilde devam etmelisiniz.  Deriyi kurutabilecek uzun, sıcak banyolardan kaçınılmalıdır. Ilık suyla ve banyo  süngeri kullanılarak yıkanılmalıdır.  Banyo hemen sonrasında cilt hala nemli iken yağlı losyonlar kullanılmalıdır.  Bu  sayede nem cilde hapsolur. Oda ısısı sabit tutulmaya çalışılmalıdır. Isıdaki ve nemdeki değişiklikler deriyi  kurutabilir. Pamuklu giysiler tercih edilmelidir. Yün, ipek ve polyester gibi sentetik kumaşlar   deriyi tahriş edebilir.  Yumuşak çamaşır sabunları kullanılmalı ve iyice durulandığından emin  olunmalıdır.  Cildin enfeksiyonlar yönünden izlenmesi şüpheli bir durumda doktorunuza  danışılması gerekir. Döküntüler koparılmamalı ya da kaşınmamalıdır. Çocukların tırnakları kısa  kesilmelidir.  Nemlendiriciler sık kullanılmalıdır. Atopik dermatitli bebeklerde, düzenli  nemlendirici kullanımı(örneğin bez değiştirme sonrası) çok önemlidir.  Atopik dermatitin alevlenmesine neden olan nedenler biliniyorsa (hayvan tüyü, ev  tozu akarı, belirli gıdalar gibi) bunlarla temastan kaçınılmalıdır Diğer önemli egzema nedenlerinden bahsetmek gerekirse

Seboreik Dermatit

Genellikle 20-40 yaş arası yetişkinleri etkiler. Yazın azalan kış aylarında artan bu cilt  sorunu sıklıkla saçlı deride kepeklenme şeklinde başlar, fakat yüze alın saç  çizgisine, kaşlara, kulaklara, burun kenarlarına ve göğüse yayılabilir. Deri kızarır,  inflamasyon ve ardından pullanma gelişir. Tam olarak nedeni bilinmese de mantar  enfeksiyonlarının  gelişmesinde etkisi olabileceği düşünülmektedir. Tedavisinde  kabukların erimesi sağlayan  bazı ilaçlar (salisilik asit kömür katranı)  kortikosteroidler, mantar ilaçları, immunmodulatorler, lityum ve çinko  pomatlar,  retinoidler, UV-B tedavisi, metranidazol gibi ilaçlar doktor kontrolünde  kullanılmaktadır. Bunlar dışında D vitamini içeren kremler, tea tree oil, aloe vera gibi  ilaçlar da tedavide etkin bulunmuştur. Ancak bu tedavilerin tümü özellikle kış  aylarında ortaya çıkan alevlenmeleri ortadan kaldırsa da şu an için hastalığı  tamamen ortadan kaldıracak bir tedavi mevcut değildir. Seboreik egzema bir yaşının altındaki bebekleri de etkileyebilir, tam olarak nedeni  bilinmiyor. Genellikle saçlı deriden başlar ve hızla yayılır. Bu tip bir egzema kötü  görünse de ağrılı ve kaşıntılı olmadığı için bebek kendini huzursuz ve kötü  hissetmez. Normalde bu tip bir egzema bir kaç ay içinde kaybolur, nemlendirici  kremler ve banyo yağları düzelmesine yardımcı olabilir.

Variköz Dermatit

Variköz egzema orta  ve ileri yaşlarda bacaklarda ve ayakta dolaşım bozukluğuna  bağlı olarak gelişir. Genellikle ayak bileği çevresindeki deri etkilenmiştir., koyu renk  beneklenmeler, kaşıntı  ve şişme görülebilir. Tedavide nemlendiriciler ve steroid  kremler kullanılır. Tedavi edilmezse deride çatlamalar ve yaralar gelişecektir. 

Diskoid Egzema

Genellikle erişkinlerde madeni para büyüklüğünde  vücutta ve gövdede aniden  ortaya çıkan kızarma ve kabuklanmalardır. Kaşıntı ve sulanma ortaya gelişebilir.  Çoğunlukla yumuşatıcı kremler yeterli olsa da, bazen steroid kremler gerekebilir.

Dishidrotik Egzema

 El egzeması, Pompholyx, Veziküler egzema, Veziküler palmoplantar egzema  isimleri de verilmektedir. Genellikle elleri etkileyen bir egzema türüdür ancak bazen  ayaklarda da görülebilir. Hastalığın kesin nedeni bilinmemektedir. Bazı araştırmalar  anormal terlemenin hastalığın nedeni olabileceğini düşünmektedir. Belirtileri : Avuç içinde ayak tabanında parmakların kenarında küçük derin su  toplamaları oluşur. Yoğun kaşınma ve yanma vardır. Deri kızarık ve sıcaktır. Deride  soyulma ve çatlamalar vardır. Etkilenmiş bölgelerde aşırı terleme vardır. Deri  iltihaplanabilir, su toplamlarından sızma ve kabuklanma olabilir. Parmaklar arası  deri yumuşamış ve süngersi olabilir. Uzun süren hastalık durumunda tırnak  değişiklikleri de olabilir. Tırnaklarda oyuk ve çukurcuklar oluşabilir. Tırnaklarda  kalınlaşma ve renk değişikliği olabilir. Aşırı soyulma ve çatlamalar olabilir. Şikâyetler  hafif ya da çok şiddetli olabilir. Akut dönemde ellerde su toplama kaşıntı ve yanma  görülür. Kronik evrede soyulma, kabuklanma ve çatlama daha da artar. Bazen  kronik evreye geçiş olmaz.  Stafilokok bakteri enfeksiyonu gelişirse iltihaplanma da   görülebilir.  Kimlerde görülür:  Sıklıkla 20-40 yaşları arasında görülmekle birlikte daha erken  veya geç yaşta görülebilir. Çocuklarda nadirdir ancak atopik dermatiti olan  çocuklarda görülebilir. Kadınlarda erkeklere oranla daha sık görülür. Nedenleri: Bilinmiyor araştırmacılar başka hastalığı olan kişilerde kişinin verdiği bir  reaksiyon ve hava sıcaklığı gibi vücutdışı nedenler olabileceğini söylemektedir.  Araştırmacılar sanılanın aksine aşırı terlemenin dishidrotik egzema nedeni  olmadığını söylemektedirler. Su kabarcıkları ağzı tıkalı terbezleri değildir. Nikel  alerjisinin bu hastalığa neden olduğu da ileri sürülmektedir. Risk Faktörleri: Araştırmacılar hastalığın oluşmasını veya alevlenmesini arttıran  birçok faktör saptamıştır. Stres. Muhtemelen en sık görülen risk faktörüdür. Birçok  hasta hastalık öncesi stresli bir dönem tarif etmiştir. Sıcak ve nemli hava hastalığı  alevlendirir. Hava koşulları en önemli tetikleyici faktördür. Bazen sıcak hava bazen  nem bazen soğuk havanın tetikleyebildiği görülmüştür. Önceden mevcut bir alerjik  hastalık, temas dermatiti, enfeksiyon hastalığın gelişme riskini arttıracaktır.  Dishidrotik hastaların üçte birinde ayaktaki mantarın tedavisi sonrası hastalığın  gerilediği saptanmıştır. Metal implantlar, örneğin kalça protezi hastalığın nedeni  olabilir çünkü metal alerjisi ile dishidrotik egzama arasında direkt bir bağlantı  vardır. Aspirin, oral kontraseptifler, ve sigara riski arttıran faktörlerdir. Süre: Bazı hastalarda 2-3 hafta devam ettikten sonra kendiliğinden iyileşirken  diğerlerinde bir aylık veya bir yıllık aralarla devam edebilir.  Nasıl Tanı Konur?  Tıbbi hikaye ve muayene sonrası eğer iltihaplanmış bölge varsa  buradan örnek alır. Hasta alerjik ise patch (yama) test yapılabilir. Başka hastalıklar  için kan testi istenebilir. Tedavi:  Tedavi etmek güç olabilir. Bazı hastalar hastalığın tedaviye yanıtsız  olduğuna inanır. Topikal kortikosteroidler ve soğuk kompresler kullanılır. Büyük su  toplamaları boşaltılarak ağrı azaltılabilir. Enfeksiyon kontrolü için antibiyotikler  kullanılabilir. Harici ilaçlar, örneğin pramoxine, kaşıntı ve ağrıyı azaltabilir. Ciddi  hastalar tedaviye dirençli olabilir. Yatan hastalarda kortikosteroid ve bağışıklığı  baskılayıcı bazı ilaçlar kullanılabilir. PUVA tedavisi kronik bazı hastalarda faydalı  olabilir. Harici calcineurin inhibitörleri ( pimecrolimus ve tacrolimus), tedavide  kullanılabilir. Botulinum toxin tip A'nın nasıl etkili olduğu bilinmese de faydalı  olduğu saptanmıştır,  Yaşam stili değişiklikleri: Stresin azaltılması tedavide çok işe yarar. Alerjik  maddelerden uzak durmak işe yarayacaktır. Aşırı terlemeden ve derinin  kurumasından kaçınmak gereklidir. Cildin kronik travmalarından da uzak durmak  gerekir. Mümkünse pamuklu eldiven ve çorap kullanmalıdır.